Archief van
Dag: 15 maart 2019

► Bernard MacLaverty

► Bernard MacLaverty

laverty
“Na zestien jaar verrast de Noord-Ierse Bernard MacLaverty met een hoogtepunt in zijn oeuvre.’ — **** De Volkskrant // Winner of Novel of the Year at the Irish Book Awards 2017 “This is a quietly brilliant novel, which makes for essential reading at any stage of life’ —The Guardian

 

laverty2

 

‘Als een dampende composthoop’

‘Als een dampende composthoop’

heitman2
(klik voor fragment)

‘Een bijzonder mooi boek, om stil van te worden. Met een intens mooi beschreven einde.’ – literairnederland.nl 

‘Een koortsachtige zoektocht naar verwantschap en oorsprong.’ – Het Parool

‘Mariken Heitman buigt zich in haar eerste roman De wateraap  over een gewaagd thema.’ – Algemeen Dagblad

‘Haar verhaal krioelt van leven, zowel boven als onder de grond. (…) Een boek dat broeit als een dampende composthoop.’ – Katja de Bruin, VPRO Gids

‘Mariken Heitman schreef een magistraal boek, dat een ingewikkelde problematiek aan de orde stelt en het verdient rustig en met concentratie gelezen te worden.’ – Piet Venhuizen, De Gelderlander

‘Mariken Heitman schreef met deze roman over ‘de tussenvormen’ een doordacht ontroerend debuut met een daverende apotheose.’ – Trouw Letter & Geest

heitman3

heitman4

 

De nieuwe Houellebecq

De nieuwe Houellebecq

houellebecqIn Houellebecqs boeken, of het nu gaat over Elementaire deeltjes (1998), Platform (2001) of Onderworpen (2015), staat de kritische maatschappij-analyse altijd centraal.

Ook in Serotonine ontbreekt die niet. Een mooie zijlijn is het verhaal rond Florent-Claudes enige vriend, studiegenoot Aymeric d’Harcourt-Olonde (door wie Tisserand uit De wereld als markt en strijd heen schemert), landbouwingenieur uit een adellijke familie die in tegenstelling tot zijn lanterfanterende voorvaderen wél wat uitvoert, keihard werkt zelfs: hij is boer geworden en heeft driehonderd melkkoeien, die hij liefdevol verzorgt. De afschaffing van de melkquota stort hem in de armoede en als de derde bevriende boer zich uit wanhoop over het Europese landbouwbeleid een kogel door de kop heeft gejaagd, besluit hij samen met een aantal andere Normandische boeren tot actie over te gaan, wat een onvergetelijke scène op de snelweg oplevert; ook in dit boek is Houellebecq de werkelijkheid [profetisch] – gele hesjes! – te vlug af.

Maar vooral is Serotonine een schitterende liefdesroman en, voor wie de moeite neemt door het kinderachtige seksisme heen te kijken, een ode aan de vrouw; en dat is iets wat je niet direct bij de vaak voor nihilistische vrouwenhater versleten Houellebecq zou verwachten.

 bron: volkskrant.nl

Het vlindereffect

Het vlindereffect

‘Beste reizigers’, zei de machinist, en deed ons stuk voor stuk stralen

[column Willem Pekelder | Trouw, 15 maart] Pas sprak een treinmachinist op het traject Utrecht-Rotterdam de volgende gedenkwaardige woorden: “Beste reizigers, ik heb goed nieuws en slecht nieuws. Het slechte is dat de treinreis ten einde is. Het goede dat we op tijd zijn gearriveerd in Rotterdam.” Vervolgens wenste hij de passagiers niet alleen een heel fijne, maar ook bijzonder aangename dag.

Je hoort het vaak in treinen en op stations: opbeurende mededelingen. Alle kabelbreuken, herfstblaadjes en sneeuwvlokken ten spijt, de NS blijft altijd optimistisch. “De vertraging neemt af”, is een veelgehoorde oppepper, waarbij helaas zelden wordt vermeld met hoeveel minuten. Of: “We zijn volgens tijdschema vertrokken.” Je denkt: een bakker pocht toch ook niet als hij een krentenbol heeft verkocht?

Maar je kan het ook anders bekijken: de NS probeert ons moed in te spreken. Als je zelfs een trein die op elk station stopt een sprinter durft te noemen, moet je wel over een zeer positieve inborst beschikken. De NS geeft iets doodgewoons een gouden glans: de tocht verloopt weliswaar uiterst traag, maar als je jezelf inprent dat je in een sprinter zit, gaat het een stuk sneller.

Toen ik na de intercity-rit thuiskwam, schoot het begrip ‘de macht van het kleine’ door mijn hoofd. De machinist had met zijn vriendelijke woorden een glimlach op onze gezichten getoverd. En meer dan dat. Een vrouw zei dat ze door het ‘goede nieuws’ energie had gekregen. Dat verband tussen oorzaak en gevolg wordt ook wel het vlindereffect genoemd, naar een theorie uit 1963 van de Amerikaanse meteoroloog Edward Lorenz: miniscule veranderingen in beginwaarden kunnen grote consequenties hebben verderop in de keten. Ofwel: de vleugelslag van een vlinder in Brazilië kan enkele maanden later een tornado veroorzaken in Texas.

derkseVertaald naar mijn mede-reizigster: misschien is ze, vervuld van nieuwe kracht, taart gaan bakken voor haar gezin. Waardoor wellicht ruzies zijn beslecht, of, beter nog, een mooi vakantieplan is ontstaan. Zo fladderde mijn fantasie nog even voort, totdat ze neerstreek bij de boekenkast, en wel bij ‘Een levensregel voor beginners’ van Wil Derkse. De toenmalige wetenschappelijk directeur van de Radboudstichting breekt in dat werkje uit 2000 een lans voor Benedictijnse spiritualiteit, naar de vroeg-middeleeuwse heilige Benedictus van Nursia. Door alledaagse handelingen, hoe eenvoudig ook, met zorg en liefde te verrichten, krijgen ze, volgens de auteur, iets heiligs.

Op die manier wordt het fornuis een altaar, het aardappels schillen een sacrament en een groet een weldaad. Derkse: “Precies dat kleine maar goede woord tegen je medewerker laat hem uren later anders in een overlegsituatie staan.” Of, om met Lorenz te spreken: miniscule veranderingen in beginwaarden kunnen grote consequenties hebben verderop in de keten.

Benedictijnse spiritualiteit is, zo schrijft Derkse, de meest aardse die bestaat. Iedereen kan er meteen mee aan de slag. Het gaat er slechts om hetzelfde anders te doen, en dat vol te houden. Ik betwijfel of de machinist van de intercity Utrecht-Rotterdam zich had verdiept in het boekje van Derkse, maar wat hij deed paste wel precies in de Benedictijnse spiritualiteit: hij maakte van een simpel afscheidswoord een gebaar van toewijding aan de reiziger. En deed ons stuk voor stuk stralen.