Archief van
Maand: januari 2018

Oerboek over vriendschap

Oerboek over vriendschap

wagendorp3
1e druk 2013; 31e druk 2017

 

[uit interview met BW, eciblog.nl] Heb je een speciale band met de Mont Ventoux? (..) In 2009 heb ik de berg voor het eerst zelf beklommen, en in 2012 nog een keer. Hij is zwaar. Ik vind het een prachtige, maar ook intimiderende berg. Hij is gevaarlijk, veranderlijk. Er vallen elk jaar doden.

Wat zou je tegen de lezers zeggen die zich af laten schrikken door het idee dat ze een wielrenverhaal gaan lezen? Dat Ventoux nergens over wielrennen gaat. Het gaat over zes vrienden, van wie er één is overleden. Er wordt zo nu en dan in gefietst, maar dat is wat anders dan wielrennen. Ze beklimmen de Ventoux, maar ook daar gaat het niet om de racefiets. Die laatste beklimming is de loutering, het moment waarop de dingen de goede kant op vallen.

Lees je zelf graag? Zo ja, wat, van wie? Ik lees al mijn hele leven graag. De laatste tijd ook weer veel fictie, nadat ik me jarenlang meer op de non-fictie had gericht. Geschiedenis, filosofie, religie, biografieën. Ik ben liefhebber van de oude Russen, vooral Tsjechov en Toergenjev en van de jonge Amerikanen. Meest recente boek was De Zoon van Philip Meyer, een schitterend familie-epos. Waar ik ook blij om ben: dat in de Nederlandse literatuur de verhalenvertellers in opkomst zijn en de navelstaarders op de terugtocht. Schrijvers als Miquel Bulnes, Joost de Vries en Jan van Aken, daar verwacht ik nog heel veel moois van.

‘Dit boek heeft alles.’ (DWDD-boekverkoperspanel)

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
Ring the bells

Ring the bells

 

ANTHEM

The birds they sang at the break of day / Start again I heard them say / Don’t dwell on what has passed away or what is yet to be. Ah the wars they will be fought again / The holy dove / She will be caught again / bought and sold and bought again / the dove is never free. Ring the bells that still can ring / Forget your perfect offering / There is a crack in everything / That’s how the light gets in. We asked for signs / the signs were sent: the birth betrayed / the marriage spent / Yeah the widowhood of every government — signs for all to see. I can’t run no more with that lawless crowd / while the killers in high places say their prayers out loud. But they’ve summoned, they’ve summoned up a thundercloud / and they’re going to hear from me. Ring the bells that still can ring … You can add up the parts / but you won’t have the sum / You can strike up the march, there is no drum / Every heart, every heart to love will come / but like a refugee. Ring the bells that still can ring / Forget your perfect offering / There is a crack, a crack in everything / That’s how the light gets in. Ring the bells that still can ring / Forget your perfect offering / There is a crack, a crack in everything / That’s how the light gets in. That’s how the light gets in. That’s how the light gets in.

De vogels, ze zongen bij het ochtendgloren / Begin opnieuw hoorde ik ze zeggen / Blijf niet stilstaan bij wat voorbij is of wat nog komen gaat / Ah, de oorlogen zullen verder worden gestreden / De vrome duiven zij zullen weer gevangen worden / gekocht en verkocht en weer gekocht / de duif is nooit vrij / Luid de klokken die nog kunnen luiden / Vergeet je perfecte aanbod / In alles zit een barst / Dat is hoe het licht binnenkomt / We hebben gevraagd naar aanwijzingen / De tekens werden ons gestuurd / De oorsprong verraden / Het huwelijk opgebruikt / Ja, het weduwschap van elke regering, tekenen die we allen zien / Ik kan niet meer verder gaan met die losbandige massa / van de moordenaars op hoge posten die hun gebeden hardop opzeggen / Maar ze zijn samengekomen, ze hebben vergaderd op een donderwolk / en ze gaan nog van mij horen / Luid de klokken die nog kunnen luiden / Vergeet je perfecte aanbod / In alles zit een barst / Dat is hoe het licht binnenkomt / Je kunt een stukje bijdragen maar je zult niet delen in het totaal / Je kunt de opmars tot staan brengen, er is geen tromgeroffel / Elk hart, elk liefhebbend hart zal komen / maar als een vluchteling / Luid de klokken die nog kunnen luiden / Vergeet je perfecte aanbod / In alles zit een barst / Dat is hoe het licht binnenkomt / Luid de klokken die nog kunnen luiden / Vergeet je perfecte aanbod / In alles zit een barst / Dat is hoe het licht binnenkomt / Dat is hoe het licht binnenkomt

Anthem>Lofzang

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
Lees- en levenshouding

Lees- en levenshouding

konrad10

[review Jan Mertens] De slingerbeweging is voor de joods-Hongaarse Konrád een ethische levenshouding en een opdracht voor de literatuur. Nooit lang op één plek willen zijn, nooit lang met één rol willen samenvallen, het ik naar achter schuiven en de andere stemmen observeren, het is een bewuste houding. Een houding die noodzakelijk is voor het soort literatuur dat Konrád wil maken. In zijn boeken lopen biografie, essayistische beschouwingen en fictie door elkaar in een onontwarbaar kluwen. Telkens opnieuw blijft hij sprokkelen uit de koffer die zijn leven is. Telkens opnieuw zie je hoe hij als met klei al die fragmenten in elkaar zit te kneden. En trouw aan zijn titel is Slingerbeweging geen lineair boek dat een begin en een einde heeft. Het blijft bewegen, zoals je eigenlijk ook zelf elke dag van je leven in je hoofd een nieuwe tussenstand maakt, een nieuwe interpretatie van alle verhalen die je leven uitmaken. Als ik ben je geen afgelijnd geheel. Meer een soort tochtgat, waar al die verhalen telkens weer door passeren.

konrad10(..) Het is een vraag die je zo niet kunt stellen, maar als je zou vragen wie Europa is, dan zou György Konrád een antwoord kunnen zijn. Hoe de hele geschiedenis van die twintigste eeuw in dit getraumatiseerde continent rond iemand heen en weer kan slingeren, dat vind je altijd weer bij hem terug. Maar je vindt er ook een ethische houding en een literair programma terug. Ergens in het boek zegt de auteur dat hij tact als de belangrijkste Europese waarde beschouwt. En je ziet meteen de kosmopoliet zitten op het bankje in zijn tuin, mijmerend tussen herinneringen, maar nog niet van plan het hoofd neer te leggen.

Slingerbeweging is weer een heel erg mooi fragmentarisch en filosofisch boek. Het is moeilijk uit te leggen, maar een boek van Konrád lezen doet je anders ademen, breder en dieper. En alleen dat al is veel waard in deze tijden.

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
New Hallelujah

New Hallelujah

 

HALLELUJAH – LEONARD COHEN

I’ve heard there was a secret chord
That David played and it pleased the lord
But you don’t really care for music do you?

It goes like this
The fourth the fifth
The minor fall the major lift
The baffled king composing Hallelujah!

Hallelujah Hallelujah
Hallelujah Hallelujah

Your faith was strong but you needed proof
You saw her bathing on the roof
Her beauty and the moonlight overthrew you
She tied you
To a kitchen chair
And she broke your throne and she cut your hair
And from your lips she drew the Hallelujah!

Hallelujah Hallelujah
Hallelujah Hallelujah

You say I took the name in vain
I don’t even know the name
But if I did, well really, what’s it to you?
There’s a blaze of light in every word
It doesn’t matter which you heard
The holy or the broken hallelujah
Hallelujah Hallelujah
Hallelujah Hallelujah
I did my best, it wasn’t much
I couldn’t feel, so I tried to touch
I’ve told the truth, I didn’t come to fool you
And even though it all went wrong
I’ll stand before the lord of song
With nothing on my tongue but hallelujah
Hallelujah Hallelujah
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
‘Een boekhandelaar is een dominee op zijn best’

‘Een boekhandelaar is een dominee op zijn best’

[bron: omroepzeeland.nl] Een paar maanden geleden stond hij nog op de preekstoel van de protestantse kerk in Vught. Nu staat hij aan het hoofd van de grootste boekhandel van Zeeland. Jan de Vlieger is de nieuwe eigenaar van De Drvkkery in Middelburg. Daarmee keert hij terug naar de provincie waar hij geboren en getogen is.

In Zierikzee groeide hij op als zoon van de organist van de Christelijke Gereformeerde Kerk: “Ik zat altijd naast mijn vader tijdens de kerkdiensten, maar uiteindelijk kwam ik terecht op de preekstoel, de positie recht tegenover het orgel. Best bijzonder nu ik er over nadenk.”

Wat de vorige eigenaren (..) opgebouwd hebben, wil De Vlieger vooral zo laten: “Het is meer dan een boekenwinkel. Er wordt bijvoorbeeld van alles georganiseerd en je kunt hier ook een hapje eten. Ik zou op termijn wel iets meer evenementen willen waarbij er ruimte is voor verhalen en discussie. Een boek moet niet alleen verkocht en gelezen worden, je moet het er over hebben met elkaar.”

Op de vraag of dat dan de dominee is die weer naar boven komt, antwoordt hij met een lach: “Dat is natuurlijk wel een beetje zo. Je wilt verhalen vertellen en dat mensen dat in een groter perspectief plaatsen dan hun eigen leven. Een boekhandelaar is in die zin niets anders dan een dominee op zijn best.”

(bekijk hier een filmpje van Omroep Zeeland over Jan de Vlieger als boekhandelse dominee)

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
De agenda van Genesis

De agenda van Genesis

Column – Maarten den Dulk

(em. hoogleraar praktische theologie, auteur van Tocht door de Tora)

God lééft zijn woord…

Er is wat voor te zeggen om het scheppingsverhaal te lezen als commentaar op het sabbatsgebod. Het verhaal vraagt erom. Genesis 1:1 – 2:3 is gebouwd op het ritme van de zeven dagen van de week. Voor elke dag is er één strofe gereserveerd, zodat je al lezende in een bepaald tijdsritme komt en de dagen van de week leert tellen. Elke strofe richt de aandacht op een bepaalde, bewuste, gedisciplineerde handeling zodat je vertrouwd raakt met de agenda van het dagelijks werk. Je leert de afwisseling van doen en laten, van activiteit en rust. En aan het slot wordt het sabbatsgebod zelfs met zoveel woorden in herinnering geroepen. Zo’n verhaal.

Wie het leest als commentaar op het sabbatsgebod, krijgt geen kans om met de schrijver in debat te gaan over de eeuwige kwestie of de kosmos kunstzinnig in elkaar is geknutseld dan wel met een oerknal uiteen is gesprongen, maar wordt onmiddellijk aangesproken op de eigen agenda. Er moet nu iets gebeuren. Zes dagen werken en de zevende dag rusten. De filosofische discussie over de oorsprong van de wereld zal men altijd blijven voeren, maar het werk gaat voor.

Zo gelezen, krijgt het scheppingsverhaal een opmerkelijke pointe. Er komt een God in beeld die zes dagen werkt en op de zevende dag rust. Het gaat dus over een God die het Joodse sabbatsgebod vervult. Dat moet Adonaj wel zijn, de God van Israël! Het indrukwekkende van deze God is dat hij zelf het gebod vervult dat hij aan Israël geeft en dat hij, in de woorden van K.H. Miskotte, ‘als het ware omgeven is door het lichtkleed van de Thora’. Deze God valt samen met zijn woord. Hij staat niet boven de Wet, maar vervult haar en doet op grandioze wijze vóór hoe het levensgebod werkt. Met een variatie op het Johannesevangelie: In den beginne was de Thora en de Thora was bij God en de Thora was God.

Waarom moeten we dit weten? Het antwoord kan niet praktisch genoeg zijn. We krijgen op deze wijze te horen wat de zin is van het dagelijks werk. Het wordt voorgedaan: eerst wordt de eenzaamheid doorbroken en wordt er ruimte gemaakt voor anderen, vervolgens wordt nieuw leven voortgebracht en wordt er gemeenschap gesticht. Zo leren we de oervorm kennen van communicatief handelen. En precies dat is de zin van het dagelijks werk.

Wie dit verhaal hoort, wordt opgeroepen om mee te doen en om zelf iets te gaan doen dat erop lijkt. De mens wordt gemaakt naar Gods beeld en gelijkenis. Dat wil zeggen dat de mens bestemd is om medewerker te worden. Wat deze God hier in zes dagen doet, is bedoeld als agenda voor onze werkweek. Deze Ene doet het al, nu wij nog. Uiteraard is zelfs onze beste bijdrage niet meer dan een gebaar – we zijn mensen. Maar we worden wel zes dagen van de week betrokken bij het communicatieve werk.

NIEUW:

dendulk
Lees hier een fragment! (klik op cover)

dendulk2

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
Veertjes langs veertjes

Veertjes langs veertjes

englander5

[fragment] Jij dient te berusten in je dagelijkse teleurstellingen, je onvervulde verwachtingen en je persoonlijke drama’s. Natuurlijk, dat weet je heus allemaal, en je hebt er ook in berust. Tenminste, dat houd je jezelf voor, terwijl er een vogeltje waarvan je de naam niet weet langs je oor scheert. Aan het einde van zijn glijvlucht slaat hij even met zijn vleugels. In de stilte die het vogeltje doorbreekt, hoor je bij het opstijgen veertjes langs veertjes strijken – een wonder. Je draait je hoofd om zijn pad te volgen, houdt een hand boven je ogen tegen de zon.

Zo zit je daar, bij je huisje, met toegeknepen ogen, en je overdenkt je verbijsterende onnozelheid, je kille koppigheid, je onwil om je geheel eigen en niet-aflatende verlangen los te laten. Wanneer het water begint te borrelen en je de klik van de ketel hoort, sta je op en zegt tegen jezelf: Je bent onbeduidend. Laat het – hém – eindelijk los. Maar de gebiedende wijs vindt geen weerklank, en het lijkt erop dat je een volkomen kansloze onderneming gewoon doorzet. Totdat het moment daar is, totdat je het geheime teken krijgt van je geliefde, blijf je je vastklampen, al dreigt het oneindige, duistere onbekende.

Na de inventaris te hebben opgemaakt van de stilzwijgende overgave die deze – elke – oorlog eist, heb je besloten dat er één verlies is dat te veel gevraagd is. Eén offer dat je niet bereid bent te brengen. Het is het persoonlijk gemis dat je niet langer kunt verdragen en waarin je niet langer berust.

englander3

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
Ambitieuze vingeroefening

Ambitieuze vingeroefening

vries-001
Door Elsbeth Etty. Twee weken later overleed Harry Mulisch…

[bron: fd.nl] Clausewitz is de titel van de roman waarmee de 27-jarige Joost de Vries in 2010 debuteerde. De reproductie van het schilderij op de kaft (de even heroïsche als fatale Charge of the Light Brigade) doet vermoeden dat er flink geput zal gaan worden uit de 19de-eeuwse krijgskunde. Maar zodra je begint te lezen, word je gewaar dat De Vries je met titel en omslagillustratie op het verkeerde been heeft gezet. En bij die ene mystificatie blijft het niet. Misleiding is in de roman Clausewitz het allesoverheersende thema.

(..) Vanwege de verwijzing naar wat tegenwoordig de linkse elite heet, is Clausewitz getypeerd als een satire. Maar de pretenties van deze roman reiken aanzienlijk verder. Joost de Vries treedt hier in de voetstappen van Jorge Luis Borges (1899-1986), de erudiete Argentijn die van de mystificatie zijn handelsmerk maakte. Borges schreef verhalen die er vanwege de (veelal gefingeerde) voetnoten uitzagen als essays.

Die truc neemt De Vries hier over, bijvoorbeeld in het aan LeFebvre toegeschreven (en aan Clausewitz refererende) verhaal Vom Kriege (..). Vanwege de evidente schatplichtigheid aan Borges heeft Clausewitz iets van een ambitieuze vingeroefening. Dat maakt nieuwsgierig naar het vervolg van Joost de Vries’ beklimming van de literaire apenrots.

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail