Archief van
Maand: december 2017

Mijn wil verkondigend

Mijn wil verkondigend

Johannes 1,14

[‘Het spreken is vlees-en-bloed geworden’]

 

Ik kende hoop en vrees,

die tweelinggezichten van de onzekere toekomst.

Ik kende waakzaamheid, slaap en dromen,

onwetendheid, begeerte,

de ronddraaiende labyrinten van het verstand,

de vriendschap van mensen,

de onvoorwaardelijke trouw van honden.

Ik werd bemind, begrepen, geprezen en gehangen

aan een kruis.

Ik kende gladde en zanderige, ongelijke en

ruwe dingen,

de smaak van honing en appel,

water in de keel van de dorst,

het gewicht van metaal in je hand,

de stem van een mens, het geluid van voetstappen

in het gras,

de geur van regen in Galilea,

de roep van vogels hoog.

Ook kende ik bitterheid.

Morgen zal ik een grote boom in Azië zijn,

of een tijger onder de tijgers

mijn wil verkondigend aan hun bossen.

Soms, als ik heimwee heb, denk ik terug

aan de geur van die timmermanswerkplaats.

 

[gedicht van Jorge Luis Borges]

 

We teach life

We teach life

stegeman

[fragment] Bevrijding van de blinde vlekken die horen bij onze posities is nodig. Doet de lichamelijke contextuele theologie ertoe, in christelijke theologie? Ja. Incarnatie – God die zich verbindt met menselijke lichamen – stelt niks voor als het alleen over sommige lichamen gaat, of als in het hart van de incarnatie alleen een wit lichaam gedacht is. Incarnatie met vlees op de botten gaat over ons allemaal, onze ervaringen en in de eerste plaats over gemarginaliseerde lichamen. Volgens de geboorteverhalen werd Jezus in de marge geboren: uit een vrouw die ongehuwd zwanger was, in een spelonk.

Theologie is leuker, spannender, ongemakkelijker en relevanter als het zich van de pretentie van neutraliteit ontdoet. Theologie gaat over onze vragen, hier en nu, of het gaat nergens over.

Ik zie dat de thema’s die in zo’n contextuele theologie worden aangesneden – witheid, seksuele- en genderidentiteit – leiden tot onzekerheid. Dat bleek bijvoorbeeld toen NS besloot om mensen in de trein in het vervolg als ‘reizigers’ aan te spreken. Mensen waren verward: is dan niet iedereen man of vrouw? Ook het gesprek over racisme levert een hoop angst en woede en frustratie op. Mensen voelen het als een aanval op de Nederlandse identiteit. ‘Al dat gepraat over racisme is juist racistisch’, hoor ik regelmatig, of: ‘Praten over witte mannen, dat is pas zwart-wit’. Als je veel privileges hebt en nooit echt last had van structurele uitsluiting, klinkt een term als ‘witheid’ of ‘wit privilege’ vervreemdend. Alsof mensen een probleem creëren. Maar het probleem was er allang, het ontstaat niet pas nu het woord witheid vaker opduikt in de media. Het is nodig dat we dat erkennen. Als we problemen durven aan te pakken en erkennen, kan er iets mooiers ontstaan.

 

stegeman3

 

Zoektocht naar essentie

Zoektocht naar essentie

[Kees ’t Hart in De Groene Amsterdammer]

peeters
[klik voor vergroting]
Romans moeten ergens over gaan, zeggen we tegen elkaar. We bedoelen dan dat ze iets aan de orde moeten stellen over wat we nog niet wisten. Waar hoeven romans niet te zijn, liever niet zelfs, de waarheid ligt nu eenmaal op het kerkhof of staat in de krant. Fantaseren, grappen maken, je verlekkeren, achteraf je daden goed praten, de kop in het zand steken, iedereen op het verkeerde been zetten – alles is in romans toegestaan zolang we als lezer het gevoel hebben er iets van te hebben opgestoken. Soms gaat een roman over problemen die we zelf al lang kenden. De opvoeding. De rites de passage. De eerste liefde. Het gevoel ergens niet thuis te zijn. De depressie. Het seksuele tekort. Het idee dat het kapitalisme alles vernietigt. Dat kennen we of weten we natuurlijk allemaal al, we lopen al langer rond dan vandaag. Het komt er dan voor een schrijver op aan in stijl en schrijfverlangen iets aan te boren wat lezers nog niet wisten of vergeten waren. Alles in De avonden van Reve is bekend uit onze eigen jeugd, maar wat dit boek laat uitstijgen boven het zelfbeklag en het zelfmedelijden waar we allemaal last van hebben, is de verbluffende stijl en het ongehoorde en obsessionele schrijfverlangen dat het verhaal en de zinnen voort- en voortstuwt. Dat je zo dus ook een roman kunt schrijven. Wow!

peeters7(..) Peeters maakt van de herinneringen van een oude professor een ware zoektocht naar essentie zonder dat je het idee hebt in een of andere rare wereld te zijn beland. Alles is gewoon en tegelijkertijd is alles raadselachtig.

‘Buiten wapperden de beddenlakens, aangeblazen door de nachtwind. De geest. In het nachtgoed fluistert de geest, dacht ik.’ Overal moet wel ‘de geest’ zijn. ‘Mijn kamer baadde in het warme, grijze licht van de volle maan.’ Ach, dit is een schitterende zin uit het begin waarin de hele tendens van deze roman al direct is geformuleerd.

peeters4

Lees hier een fragment

 

Tegendenken

Tegendenken

[boomfilosofie.nl] Al op zesjarige leeftijd wist René ten Bos: ‘Later word ik filosoof’. Na veel omzwervingen is zijn voorspelling uitgekomen: hij is hoogleraar filosofie en in 2017 is hij voor twee jaar benoemd tot Denker des Vaderlands. Naar aanleiding van deze erefunctie sprak journalist Peter Henk Steenhuis hem uitgebreid over de belangrijke thema’s in zijn werk.

Van leiderschap, dieren en stilte tot water, bureaucratie en het antropoceen: René ten Bos heeft zich met van alles en nog wat beziggehouden. Op het eerste gezicht lijken deze onderwerpen misschien weinig met elkaar te maken te hebben, maar ze hebben voor Ten Bos een duidelijke samenhang. Steeds weer laat hij zien hoe deze fenomenen aan onze grip ontsnappen en juist daardoor de werkelijkheid spannender en rijker maken.

‘René ten Bos zou Heidegger aan een vierjarige kunnen uitleggen’ – De Standaard

 

Met ‘Water’ werd Ten Bos genomineerd voor de ECI-literatuurprijs, ‘Bureaucratie is een inktvis’ bezorgde hem de Socratesbeker voor het beste filosofische boek 2016. Vorige maand verscheen ‘Dwalen in het antropoceen’, waarin hij zich afvraagt of de mens een pest is of een zegen voor de aarde. Als Denker des Vaderlands wil Ten Bos ‘niet klaarstaan met de morele hakbijl’, ook niet bij ‘onderbuikachtige verontwaardiging’. Hij ziet het als zijn taak om ‘tegen meningen in te denken’, en treedt daarmee in het voetspoor van de eerste Nationale Denker, Hans Achterhuis, die ‘tegendenken’ als program hanteerde.

René ten Bos – hoogleraar filosofie te Nijmegen – is de vierde Nationale Denker. De tweede Denker was René Gude. Diens opvolger was Marli Huijer.

LogoBoomuitgeversDistributiecentrum01
LEES HIER EEN FRAGMENT (KLIK OP COVER)

 

Donker woud het beste boek van 2017

Donker woud het beste boek van 2017

Een verhalend onderzoek naar identiteit

krauss3
[klik voor vergroting]
[bron: tzum.info] Het heeft even geduurd, maar zeven jaar na het verschijnen van haar laatste roman Het grote huis, die werd genomineerd voor de National Book Award, is er een nieuw boek van Nicole Krauss verschenen. Donker woud is een complexe en intelligente roman over identiteit.

kafka4Franz Kafka is de meester van de vervreemding; zijn verhalen en romans kenmerken zich door paradoxen en het vervagen van de grens tussen het rationele en irrationele. De vervreemding bij Kafka onstaat doordat de personages zekerheid en houvast verliezen. Kafka is niet alleen onderwerp in Donker woud; Kafka’s belangrijkste thema’s zijn tevens de bouwstenen van de roman.[!]

De titel van de roman, schrijft Krauss, is ontleend aan de openingsregels van Dante’s De goddelijke komedie. Dante komt ‘bij zinnen in een donker woud,/Want ik had niet de rechte weg genomen.’ Net als Dante verlaten de personages Jules Epstein en Nicole in Donker woud het bekende – de rechte weg – en betreden ze het onbekende – het donkere woud.

De roman opent met de verdwijning van de gepensioneerde advocaat Epstein in Israël. Epstein is geboren in het beloofde land en op jonge leeftijd naar Amerika verhuisd. Epstein ondergaat een innerlijke metamorfose; door zelfreflectie en zelfkennis maakt twijfel plaats voor zekerheid. Na deze verandering besluit hij naar zijn geboorteland te gaan.

In de andere verhaallijn van de roman ondergaat schrijfster Nicole een soortgelijke gedaanteverwisseling.

Het beste boek van 2017 volgens de Volkskrant

Nicole Krauss is terug met een meesterwerk

 

De pers over Donker woud

‘Meeslepend verhaal en een eerbetoon aan de literatuur.’  – Trouw

‘Een literaire complottheorie van de bovenste plank.’ – NRC NEXT

‘Even veeleisend als fascinerend, en schitterend geschreven.’ – VPRO Gids

‘Een briljante roman.’ – Volkskrant

‘Duizelingwekkend complexe, ongegeneerd filosofische roman.’ – Parool

Lees hier een fragment!

krauss6

 

De binnenwereld

De binnenwereld

Heruitgave van Dit zijn de namen (23e druk), december 2017

wieringa3
(klik op cover voor fragment)

♦ Een grensstad in de steppe. Uit de vlakte duikt een groep verwilderde vluchtelingen op. Ze veroorzaken angst en onrust in de stad. Pontus Beg ontrafelt de geschiedenis van hun helletocht, die gaandeweg verweven raakt met de ontdekking van het verhaal over zijn eigen afkomst. De ontmoeting met een oude rabbijn, de laatste Jood van de stad, leert hem de waarheid kennen over zichzelf. Met humor en wijsheid verbindt Tommy Wieringa de duistere binnenwereld van de mens met de vraag naar wie wij zijn en of verlossing mogelijk is.

Prijzen en nominaties voor Dit zijn de namen:

Prijzen: – Libris Literatuurprijs 2013 – Lezersjury Gouden Boekenuil 2013

Nominaties: – Nominatie NS Publieksprijs 2013 – Nominatie Gouden Boekenuil 2013 – Tiplijst (longlist) AKO Literatuurprijs 2013 – Nominatie E. du Perronprijs 2012

 

wieringa6

 

Nieuwe Oosterhuis vanaf 19 december!

Nieuwe Oosterhuis vanaf 19 december!

oosterhuis5
In ‘Die wij denken’ komt Huub Oosterhuis met nieuwe religieuze poëzie. Wel of geen god? Een leven na de dood? Je denkt het, je zou het willen. Of je denkt het niet, je kunt je er niets bij voorstellen. Het is een niet te geloven verhaal. Binnen dit verhaal stelt Huub Oosterhuis indringende vragen die iedere lezer, wetend, niet-wetend, twijfelend, verlangend, zal herkennen. Geestelijke oefeningen zijn het, deze nieuwe gedichten.
nieuwe-oosterhuis-001
[klik voor vergroting]