Archief van
Auteur: Blaise T.

► Czesław Miłosz

► Czesław Miłosz

milosz2
‘Misschien was ik als een monnik in een klooster midden in een bos, / die kijkend door het raam naar de overstromende rivier / zijn traktaat schreef in het Latijn, een taal die onbegrijpelijk was / voor de in schaapsvacht gehulde dorpelingen.’ Een religieus geschrift in poëzie van een grootheid (Nobelprijswinnaar in 1980; volgens het juryrapport is zijn werk van een ‘compromisloze scherpte’).

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
Hallo vakantiegangers

Hallo vakantiegangers

Vakantie is soms hard nodig maar met alle fietsendragers, dakkoffers en campers ook pure luxe. Vakantiegangers willen er liever niet aan denken maar hee er zijn in onze wereld ook vluchtelingen, bootvluchtelingen bijvoorbeeld.

Onlangs las ik dat een schip van een Nederlandse rederij dat vaart voor een olieplatform in het zuiden van de Middellandse Zee, een noodoproep kreeg en 67 migranten aan boord moest nemen op last van het maritieme reddingscentrum in Rome. Vanuit datzelfde centrum kreeg het vervolgens de opdracht de migranten over te dragen aan de Libische kustwacht. Daarop ontstond een dreigende situatie aan boord. “De dertien bemanningsleden voelden zich dusdanig onveilig dat de koers weer werd verlegd. Onze mensen zijn niet opgeleid om de veiligheid van zo’n groep migranten te garanderen. Aan boord zijn onvoldoende wc’s en met 35 graden in de schaduw zijn de omstandigheden voor die mensen vreselijk.” Na twaalf uur ving een schip van de Italiaanse kustwacht de migranten toch op. Schrijnende situaties.

dessin1
Verkozen tot beste theologische boek van 2017. Titels van de hoofdstukken: De vlucht van de Nazareners/ Van de Indus tot de Jangtse/ Stroomopwaarts langs de Nijl (!)/ Christenen in een postchristelijk Europa?

In mijn vakantie ga ik een boek lezen dat heet ‘God is een vluchteling’ (het werd in 2017 verkozen tot beste theologische boek). Jozef, Maria en het kind Jezus waren al vluchtelingen. Het boek gaat niet over de verdwijning maar juist over de terúgkeer in onze dagen van het christendom in Europa. Dat is andere koek dan het, overigens ook indrukwekkende, boek van Geert Mak, ‘Hoe God verdween uit Jorwerd’.

Het boek van David Dessin gaat over de 26 miljoen immigranten die christen zijn en hier zijn aangespoeld. Hun aantal is ruim twee keer zo groot als de 12 miljoen islamitische immigranten. Alle roomse en protestantse kerken lopen leeg, of concurreren zich suf, maar zo’n 1200 migrantenkerken groeien als kool! In Europa bloeit een nieuw christendom. ‘Wie de moeite doet van onder zijn kerktoren te komen zal merken dat het wereldwijde christendom springlevend is’, beweert de schrijver van het boek.

Ik lees nu niet verder, het is voor mij nog geen vakantie, maar laten we bidden voor de vluchtelingen, en misschien ook al danken. Vaarwel!

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
Levinas over Odysseus en Abraham

Levinas over Odysseus en Abraham

riessen

[Trouw, 10|7] Renée van Riessen (1954) is docent christelijke filosofie aan de universiteit van Leiden. Ze onderzoekt de relatie tussen filosofie en de joodse en christelijke levensbeschouwingen, met aandacht voor auteurs als Augustinus, Martin Buber, Søren Kierkegaard en Giorgio Agamben. Ze schreef haar proefschrift over Emmanuel Levinas en publiceerde over hem al het boek ‘Man as a ­Place of God’ (2007). Van Riessen is naast filosoof ook dichter.

In de Westerse wijsbegeerte wordt God beschouwd als ‘almachtig opperwezen’. Maar bij Levinas ligt de nadruk op ‘kenosis’: het vermogen van God om zich klein(er) te maken en zo plaats te maken voor de mens. Pas daardoor wordt de mens vrij. In een dergelijke schepping spelen niet alleen God, maar ook de menselijke daden een rol. Parallel met het ‘zich leegmaken’ van God – God die ‘plaats ruimt’ voor de mens – moet ook de mens ‘zich leegmaken’. Hij moet loskomen van de levensgeschiedenissen, waarin hij verstrikt is geraakt. Pas dan kan hij oog hebben voor de noden van de Ander (de andere mens en bij uitbreiding ook God).

Levinas maakt dat aanschouwelijk via Odysseus en Abraham. Terwijl Odysseus symbool staat voor de ­terugkeer naar huis (het vertrouwde), representeert Abraham het ‘weggaan zonder terugkeer’ (het blijvend vreemde). Abraham personificeert de mens die open staat voor het andere, zonder dat hij dat herleidt tot het eigene. Pas zo iemand kan aangesproken worden door de oproep tot verantwoordelijkheid.

1

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
Namenmonument

Namenmonument

[bron: nos.nl] Amsterdam krijgt een Namenmonument voor Nederlandse Holocaust-slachtoffers. Buurtbewoners bij het Weesperplantsoen waren tegen het plan en stapten naar de rechter, maar die heeft bepaald dat het monument er mag komen. Daarmee mag het Nederlands Auschwitz Comité beginnen met de bouw van het monument, waar de namen van 102.000 gedeporteerde Joden, Sinti en Roma op komen te staan.

Jacques Grishaver, de voorzitter van het Nederlands Auschwitz Comité, reageert verheugd op de uitspraak. “Het was een hele lange strijd met heel veel spanning en zenuwen, maar het komt goed. Het is verschrikkelijk dat je zo’n strijd moet voeren over de nagedachtenis aan 102.000 mensen, want daar komt het wel op neer.”

De bestuursrechter steunt de gemeente. Het belang van een nationaal monument voor Nederlandse Holocaustslachtoffers die nooit een graf hebben gekregen, weegt terecht zwaarder dan de bezwaren van bewoners.

1

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
► The English Patient ‘beste boek van de afgelopen halve eeuw’

► The English Patient ‘beste boek van de afgelopen halve eeuw’

ondaatjeM
Golden Man Booker Prize for Fiction / Uit de 51 winnaars van de afgelopen halve eeuw selecteerde een vijfkoppige jury de beste winnaars van elk decennium. Zo kwamen naast The English Patient ook In a Free State van V.S. Naipaul uit 1971, Moon Tiger van Penelope Lively uit 1987, Wolf Hall van Hilary Mantel uit 2009 en Lincoln in the Bardo van George Sanders uit 2017 op de shortlist. Het publiek koos hieruit Ondaatjes boek als winnaar.

 

1

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
In handen van verhalenvertellers

In handen van verhalenvertellers

[review] ‘Kamers antikamers’ is een duizelingwekkende, meerdimensionale, gedurfde roman. Zeker voor lezers die van een poëtisch-filosofisch kunstwerk houden en die een uitdaging aan durven te gaan. Niña Weijers raakt aan wat niet aan te raken valt, maar daar moet je wel voor openstaan. Als dat gebeurt, kun je weken mijmeren over jouw relatie tussen taal en werkelijkheid, over het stollen van herinneringen, over de fundamentele onbetrouwbaarheid van het geheugen, over het fictieve van gedachten en over het scheppen van je eigen verhaal. Weijers biedt ons ‘allemaal delen van een geheel dat ontbreekt’, zoals de Vlaamse dichter Dirk van Bastelaere het uitdrukt.

Alles vindt simultaan plaats én tegelijk wordt de aandacht gevestigd op wat er niet gebeurt. In de roman heet dit parataxis en wordt het principe door een personage geduid.

“Aan het begin van de Middeleeuwen ontstond er een wonderlijke literaire vorm waarbij oude epische verhalen van stamoudsten in handen kwamen van verhalenvertellers. De vertrouwde, heroïsche verhalen werden door hen gefragmenteerd en vervormd. In plaats van de tamelijk rechtlijnige verhalen die het waren geweest, ontstonden er nu elkaar aanvullende, vaak ook elkaar tegensprekende meervoudige perspectieven. Steeds sprongen ze weer terug in de tijd, en zijwaarts door de ruimte, in eindeloos uitstel van zoiets als een ontknoping. Het werd onmogelijk om het verhaal verder te vertellen zonder terug te keren naar het verleden, dat de toekomst voorspelde maar die tegelijkertijd tegenhield.”

weijers4

[vlogboek] Onlangs verscheen de nieuwe roman van Niña Weijers, Kamers antikamers, en dat boek gaat een opvallende verbinding aan met Dennie is een star van Maartje Wortel. De schrijfsters voeren elkaar op als personage, maar ook inhoudelijke elementen en gesprekken komen terug.

Is dit nu simpelweg het resultaat van de vriendschap tussen deze twee schrijfsters en dat ze er beiden voor kiezen om die vriendschap om te zetten en voort te zetten in de literatuur, of is er sprake van een beginnend Weijers-Worteluniversum?

[Een] literair universum: katten en honden, intertekstualiteit, een literaire uitwisseltruc, een postmoderne constructie, plagiaat en het avontuur van taal.

 

1

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail