Archief van
Dag: 9 maart 2018

► Gesprekken/ ontmoetingen met Kafka!

► Gesprekken/ ontmoetingen met Kafka!

janouch
[bol.com] Dit boek verscheen reeds in 1951. Meer dan gesprekken zoals de titel aangeeft bevat het ontmoetingen tussen de schrijver en zijn vriend Kafka, die kort na de Eerste Wereldoorlog plaatsvonden en waarbij de couleur locale van het toenmalige Praag duidelijk aanwezig is. Daarom is het boek een historisch document. (..) Een boek van de hoogste actuele waarde voor wie eerbied heeft voor cultuur en literatuur. Het leest als een roman met een diep-beschouwelijke inslag.

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
Verhaaltje

Verhaaltje

“Er valt een pen op de grond. Zou ze zich pijn hebben gedaan? Even vragen. Nee, zegt de pen. Maar waarom huil je dan? Omdat ik vannacht naast het potlood heb gelegen, klaagt de pen, terwijl ik veel meer van de vulpen houd.” Jan Terlouw kijkt de zaal in, en zegt: “U bent doodstil bij een verhaaltje voor een kind van twee.”

Het publiek lacht. Ouderen, maar ook opvallend veel studenten bevolken een uitverkocht Delfts theater De Veste. Waar de D66-coryfee, schrijver van het Boekenweekessay ‘Natuurlijk’, spreekt over het krachtigste communicatiemiddel: het verhaal. Terlouw begon met vertellen toen zijn kinderen klein waren. Elke avond na het eten. En als ze hadden gejokt of zo, kregen ze geen straf, maar weer een nieuw verhaal. Bijvoorbeeld over tante Gerdientje die haar nieuwe, monsterlijke jurk liet zien. “Tja, hoe reageer je dan?”

Terlouws vrouw riep telkens: zoek een uitgever. Maar daar voelde hij niets voor: “Ik kan niet schrijven, ik houd er niet van.” ‘Pjotr’ was in 1970 zijn eerste pennenvrucht, maar Terlouw durfde zich pas auteur te noemen na ‘Oorlogswinter’ twee jaar later. “En nog steeds zeg ik eerst vijf keer nee tegen een boek en dan pas ja.”

Er is geen kuchje hoorbaar. Terlouw betovert. Niet alleen omdat hij er op z’n 86ste nog altijd patent uitziet: donker pak, pochetje, verzorgde grijze kuif. Nee, er is ook die beschaving, die bescheidenheid, dat ontbreken van elk cynisme.

[bron: Trouw, 08|03]

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
Kunst is impliciete filosofie

Kunst is impliciete filosofie

ansembourg4[trouw.nl] “Kunst kan iets te denken geven dat niet in begrip is te vangen.” De uitspraak komt uit een interview met Arthur d’Ansembourg, de schrijver van dit boek, waarin (beeldende) kunst en filosofie toch heel nauw zijn verenigd. De tekst wordt afgewisseld door tal van vaak bijzonder fraaie afbeeldingen van kunstwerken, meestal in kleur. Daar zijn ook veel abstracte kunstwerken bij, want de grote verandering die de kunst heeft ondergaan in de moderne tijd vormt een centraal thema in het boek.

Gelukkig zijn d’Ansembourgs beschrijvingen maar zelden zo wollig en ondoorgrondelijk als in veel tentoonstellingscatalogi. De reden is dat hij ook schrijft over aspecten van kunstwerken die wel degelijk in begrippen zijn te vangen. Hij gaat er namelijk vanuit dat kunstwerken een ‘impliciete filosofie’ bevatten. Ze geven op intuïtieve wijze en met visuele middelen antwoorden op dezelfde soort vragen als filosofen stellen, en allereerst op de vraag wat kunst eigenlijk is – of zou moeten zijn. Die antwoorden verschillen naar gelang van de tijd waarin in de kunst wordt gemaakt – Johannes Vermeer had heel andere opvattingen over kunst dan Warhol of Cézanne.

D’Ansembourg neemt de taak op zich die impliciete filosofie van kunstwerken te expliciteren, wat vaak tot prikkelende, verhelderende analyses leidt. Maar hij gaat veel verder. De vele afbeeldingen fungeren eigenlijk als illustraties en voorbeelden bij de uitvoerige overzichten die hij geeft van de belangrijkste thema’s uit de filosofie van de kunst. Vrijwel alle denkers die daar sinds Plato een noemenswaardige bijdrage aan hebben geleverd komen aan de orde, in een toegankelijke stijl die de didactische ervaring van de auteur verraadt.

Het boek krijgt een toegevoegde waarde doordat het ook uitgebreid aandacht besteedt aan algemenere kwesties rondom de kunst, zoals de al twee eeuwen lang bediscussieerde vraag of het einde van de kunst nabij is. De diverse antwoorden op deze vraag hangen weer samen met de verschillende visies op de geschiedenis van de kunst. Ook de invloed die musea hebben op onze ideeën over kunst, door hun wijze van selecteren en presenteren, wordt door de auteur herhaaldelijk belicht.

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail