Archief van
Dag: 16 januari 2017

Leonard en Virginia Woolf

Leonard en Virginia Woolf

[Hans van Duijnhoven, nobb.nl] Leonard Woolf, schrijver en uitgever, was de echtgenoot van Virginia Woolf. Uit haar schrijversdagboek komt Leonard naar voren als een onstuitbare, raadselachtige heilige van de snoeischaar – zelfs in het vreselijkste weer of onder de pijnlijkste persoonlijke omstandigheden. Zijn overgave aan zijn tuin was een filosofisch engagement. leonard-woolfSpecifieker geformuleerd: hij ging er de confrontatie aan met de onderliggende conflicten in de wereld en in zichzelf. In al zijn geschriften bestaat er een spanning tussen orde en wanorde, die zich in diverse vormen manifesteert: wetten versus anarchie, rationeel denken versus irrationeel geloof, vrede versus geweld, geestelijke gezondheid versus waanzin. Leonard leek in alle gevallen aan de kant van het eerste te staan. Zijn hele lange leven hield hij vast aan zijn visie op veiligheid, rede, exactheid, rechtvaardigheid en psychologisch evenwicht – hoe wankel dat ook was.  Daarom trok Leonard Woolf, schrijver van middelbare leeftijd, twee paar sokken aan en snoeide appels in de ijskoude januarimaand in Sussex. De tuin was zijn persoonlijke strijd met een verscheurde, maar geliefde kosmos. De tuin zou niet blijven, net zomin als hij. Maar het was de moeite waard om door te gaan, om precies dezelfde reden waarom het de moeite waard was om boeken te lezen en schrijven: voor een helder, evenwichtig, eerlijk leven. Met zijn vieze handen en verkleumde botten ging Leonard de confrontatie aan met de fundamentele ambivalentie van het leven – appelboom na appelboom.

virginia-woolfEn tel hier ‘ambivalente’ puntkomma’s! Onderga Virginia’s typische manier van haar complexe persoonlijkheid tot literatuur verwerken: “Over de vijver jaagt een woeste regenstorm. De vijver is overdekt met witte stekeltjes; die op en neer dansen; de vijver wemelt van opspringende witte stekeltjes, als van een egel; ze rijzen te berge; dan gaan er zwarte golven overheen; zwarte huiveringen; en de waterstekels zijn wit; een wirwar van regen en de olmen die hem heen en weer zwiepen; de vijver loopt aan een kant over; de bladeren van de lelie trekken het water terug; de rode dotter dobbert; een blad flapt op; daarna is alles een ogenblik spiegelglad; het volgende ogenblik stekelig; stekels van glas; die voortdurend op en neer springen; een snel overdrijvende schaduwklad. En ineens zonlicht; groen en roodglimmend; de vijver bezadigd groen; het gras stralend groenrode bessen aan de hagen; de koeien spierwit; purper boven Asheham.” (Uit: Virginia Woolf, Schrijversdagboek, samengesteld door Leonard Woolf, p.272)

carry-van-bruggenCarry van Bruggen (1881 – 1932) wordt de Nederlandse Virginia Woolf genoemd. Net zo ‘tegen de dwang’, tegen het gareel, tegen het doen van dingen omdat het zo hoort of voordeel oplevert.

Lees over Carry van Bruggen ook mijn item ‘We zijn wat we zien’

virginia-woolf

 

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
Buber lezen – I

Buber lezen – I

Bubers Ich und Du - aanwezig in The National Library of Israel, Jeruzalem
Bubers Ich und Du – aanwezig in The National Library of Israel, Jeruzalem

Die Welt ist dem Menschen zwiefältig nach seiner zwiefältigen Haltung.

Die Haltung des Menschen ist zwiefältig nach der Zwiefält der Grundworte, die er sprechen kann…

 

buber-jerusalem_artIK EN JIJ

vertaling, annotaties en typografie: LWvdS

[“Waarnemen, gewaarworden, voorstellen, willen, voelen, denken en dergelijke – alleen hieruit bestaat het menselijk innerlijk niet. Ze vormen samen het Rijk van het Het. Maar het Rijk van het Jij heeft een andere grond.”]

De wereld is voor de mens niet een maar twee, als gevolg van zijn tweevoudige houding er tegenover.

De houding van de mens is tweevoudig als gevolg van het tweevoud van de grondwoorden die hij kan spreken.

Deze grondwoorden zijn geen afzonderlijke woorden, maar woordpáren. Het ene grondwoord is het woordpaar Ik-Jij. Het andere grondwoord is het woordpaar Ik-Het; er is geen verandering in betekenis van het grondwoord als voor Het een van de woorden Hij en Zij in de plaats komt. [Het, Hij en Zij zijn geen Jij]

Ook het Ik van de mens is dus tweeërlei. Want het Ik van het grondwoord Ik-Jij is een ander Ik [!] dan dat van het grondwoord Ik-Het.

*

Grondwoorden zeggen niet iets over wat buiten hen zou bestaan [!], maar wanneer zij gesproken worden, stichten zij iets om te bestaan.

Grondwoorden worden met het innerlijk gesproken. Als Jij wordt gesproken, is het Ik van het woordpaar Ik-Jij meegesproken. Als Het wordt gesproken, is het Ik van het woordpaar Ik-Het meegesproken. Het grondwoord Ik-Jij kan slechts met het GEHELE innerlijk worden gesproken. Het grondwoord Ik-Het kan NOOIT met het gehele innerlijk worden gesproken.

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail